Jederest – miesiąc kończący rok

Znaczenie
Jederest to miesiąc kończący rok, a także czas podsumowań i zadumy. W tym okresie Orianie skupiają się na pamięci o zmarłych, ponieważ wierzą, że dusze mogą nawiedzać żywych. Dlatego każdy gest i każdy rytuał ma znaczenie ochronne.
Przyroda
Ziemia w Jederescie jest twarda i przykryta śniegiem, dlatego prace polowe ustają całkowicie. Lasy pogrążają się w ciszy, a rzeki i jeziora skute są lodem. Orianie korzystają w tym czasie z zapasów zgromadzonych wcześniej, a także z suszonych plonów.
Śnieg padający na Orionie nie jest zwykłym lodem, lecz skroplonym i zamarzniętym metanolem. Jego kryształki spadają na ziemię, tworząc ostry zapach i wrażenie zimna przenikającego do kości.
W okresie Jederestu powietrze wypełniają także intensywne opary, które powstają z fermentacji owoców pozostawionych bez zjedzenia. Część tych gazów pochodzi również z procesu gnilnego dorosłych grzybów Adosa.
Rytuały
Najważniejszym obrzędem jest wigilia zmarłych. Orianie zbierają się wtedy na cmentarzysku z wielką misą, w której znajdują się suszone przez cały rok grzyby. Zostały one zebrane na początku roku, ponieważ uważa się, że mają największą moc. Następnie wspólnota rozpala ognisko i wrzuca do niego zawartość misy. Palące się grzyby tworzą popiół, który później rozsypuje się przy grobach, aby dusze zmarłych nie wracały do żywych.
Kultura i mitologia
Podczas obrzędów obecni są kapłani Je’haim, którzy czuwają nad rytuałem i powstrzymują wpływ Je. Je to wysłannik śmierci, który cieszy się z każdego odebranego życia. Orianie utożsamiają go z obłędem i myślami samobójczymi, ponieważ jego szept nasila się w ciemnych miesiącach. Wierzono, że podczas Jederestu Je jest szczególnie blisko, a ogień i popiół mają powstrzymywać jego obecność.
Mitologia i wizje
Opary metanolu nie tylko otępiają, lecz także wywołują samobójcze wizje, które Orianie utożsamiają z obecnością Je. Mówi się, że im silniejsze opary, tym głośniejsze stają się jego szepty. Kapłani Je’haim ostrzegają, że wdychanie tych mgieł to igranie z granicą życia i śmierci, ponieważ Je czyha na każdą duszę chwiejącą się w obłędzie.
Znaczenie społeczne
Jederest kończy cykl roku i uczy wspólnotę szacunku wobec przodków. Dzięki kapłanom Je’haim mieszkańcy czują, że choć Je czeka na każdą śmierć, to wspólnota potrafi mu się przeciwstawić. Rytuał ognia pozwala oddać cześć zmarłym, a także chroni domy przed nawiedzeniem i obłędem.
